लाईव्ह महाराष्ट्र मराठी | दि.१७
छत्रपती संभाजीनगर | ऐतिहासिक वारसा जपणे आणि नागरिकांमध्ये शहराच्या संस्कृतीबद्दल जनजागृती निर्माण करणे, या उद्देशाने आज रविवारी सकाळी ‘बेगमपुरा हेरिटेज वॉक’ (वारसा सफर) चे अत्यंत उत्साहात आयोजन करण्यात आले होते. छत्रपती संभाजीनगर महानगरपालिका आणि ‘इन्टॅक’ (INTACH – इंडियन नॅशनल ट्रस्ट फॉर आर्ट अँड कल्चरल हेरिटेज) च्या छत्रपती संभाजीनगर चॅप्टरच्या वतीने या संयुक्त उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. जुन्या शहराच्या वेशीबाहेर वसलेल्या बेगमपुरा भागातील जिवंत इतिहासाचा अनुभव घेण्यासाठी तब्बल २५० हून अधिक सजग नागरिक या सफरीमध्ये सहभागी झाले होते.
या हेरिटेज वॉकचे मार्गदर्शन ‘इन्टॅक’चे सदस्य संकेत कुलकर्णी आणि आदित्य वाघमारे यांनी केले. या उपक्रमात शहराचे महापौर समीर राजूरकर, महानगरपालिका आयुक्त अमोल येडगे, उपायुक्त अंकुश पांढरे आणि ‘इन्टॅक’च्या निमंत्रक (Convenor) माया वैद्य यांच्यासह स्थानिक इतिहासकार, विद्यार्थी आणि वारसा प्रेमींनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून सक्रिय सहभाग नोंदवला.
इतिहासाच्या पाऊलखुणांचा मागोवा:
सकाळी ठीक ७:०० वाजता ऐतिहासिक ‘थत्ते हौद’ येथून या दोन तासांच्या सफरीला सुरुवात झाली. हा हौद म्हणजे तत्कालीन प्रगत जलव्यवस्थापन आणि स्थापत्यशास्त्राचा एक उत्कृष्ट नमुना आहे. तिथून पुढे बेगमपुरातील गल्लीबोळांमधून फिरताना मार्गदर्शकांनी अनेक दडलेल्या ऐतिहासिक
कथांना उजाळा दिला:
जुने वाडे आणि मंदिरे: या भागातील जुन्या वास्तू आणि मंदिरांमधून तत्कालीन सामाजिक सलोखा आणि पारंपरिक निवासी स्थापत्यशैलीचे दर्शन घडले. यावेळी थत्ते नहर, थत्ते परिवाराचे शहारासाठीचे योगदान यावेळी सांगण्यात आले.
मुघलकालीन दिवाणखाना: ऐतिहासिक पटेल वाड्यात मुघल काळातील भव्य राहणीमान आणि त्या काळातील वास्तुकलेची झलक यावेळी नागरिकांना पाहायला मिळाली.
हनुमान व्यायामशाळा: जुन्या काळातील पारंपरिक कुस्तीच्या आखाड्याला (व्यायामशाळेला) भेट देऊन शहराच्या क्रीडा आणि मल्लविद्येच्या परंपरेची माहिती घेण्यात आली.
कुंभारगल्ली: या सफरीचा समारोप कुंभारगल्लीतील पारंपरिक भट्ट्यांजवळ झाला. येथे पिढ्यानपिढ्या मातीची भांडी बनवण्याची कला जिवंत ठेवणाऱ्या स्थानिक कारागिरांशी नागरिकांनी संवाद साधला. या प्रसंगी डॉ. हंसराज डोंगरे यांनी कुंभारगल्लीच्या वैशिष्ट्यांचे सविस्तर वर्णन केले.
शहराच्या वारशासाठी एकत्र येऊया:
मान्यवरांचे आवाहन : याप्रसंगी बोलताना महापौर समीर राजूरकर यांनी नागरिकांना आपल्या ऐतिहासिक मुळांशी जोडण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. ते म्हणाले, “बेगमपुरा परिसराला एक वेगळी ओळख असून तो आपल्या वैभवशाली भूतकाळाला वर्तमानाशी जोडणारा दुवा आहे. रविवारी सकाळी एवढ्या मोठ्या संख्येने नागरिक, विशेषतः तरुण पिढी, या उपक्रमात सहभागी झाली, यावरून आपल्या शहराचे हृदय येथील वारशासाठी धडधडत असल्याचे दिसून येते.”
’इन्टॅक’ चॅप्टरच्या निमंत्रक माया वैद्य म्हणाल्या, “वारसा म्हणजे केवळ दगडी वास्तू नव्हेत, तर त्यांच्यात राहणारा जिवंत समाज आणि संस्कृती आहे. आजच्या ‘हेरिटेज वॉक’सारखे सामूहिक प्रयत्न बेगमपुराचा हा समृद्ध इतिहास पुढच्या पिढीपर्यंत जसाच्या तसा पोहोचवण्यास नक्कीच मदत करतील.” आपल्या शहरातील ऐतिहासिक वास्तूंचे रक्षण करणे आणि सांस्कृतिक वारशाबद्दल आदर बाळगण्याचा संकल्प सर्व उपस्थित नागरिकांनी केला. या सामूहिक प्रतिज्ञेने या यशस्वी सफरीचा समारोप झाला.
